Η αλλεργία σε φάρμακα μπορεί να εκδηλωθεί είτε άμεσα, είτε καθυστερημένα. Συχνότερα εμφανίζεται στα αντιβιοτικά και τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη αλλά, πρακτικά, οποιοδήποτε φάρμακο ή διαγνωστικός παράγοντας μπορεί να προκαλέσει αλλεργική αντίδραση.
Σε γενικές γραμμές, μπορεί κάποιος να διακρίνει δύο βασικά είδη αντιδράσεων σε αντιβιοτικά. Αυτές που εμφανίζονται:
- άμεσα (εντός 2 ωρών) και ονομάζονται άμεσου τύπου αντιδράσεις και
- αρκετές ημέρες μετά την έναρξη της θεραπείας (επιβραδυνόμενες αντιδράσεις αλλεργίας σε αντιβίωση).
Μεταξύ των παραπάνω κατηγοριών υπάρχουν σημαντικές διαφορές στο μηχανισμό, τα συμπτώματα που θα εκδηλωθούν και τη διαγνωστική προσέγγιση.
Η σωστή αντιμετώπιση της αλλεργίας σε αντιβιοτικά βασίζεται σε:
- λεπτομερές ιστορικό εμφάνισης της αντίδρασης
- απαραίτητη κλινική εξέταση αλλά και εργαστηριακό έλεγχο (εξετάσεις στο αίμα)
- πλήρη αλλεργιολογικό έλεγχο (όταν αυτός είναι εφικτός) ανάλογα με το είδος της αντίδρασης
- αποφυγή έκθεσης στο υπεύθυνο αντιβιοτικό, άλλα και συγγενικά αυτού, όπου η πιθανότητα αντίδρασης είναι αυξημένη
Τόσο η διάγνωση, όσο και η αντιμετώπιση μιας αλλεργίας από αντιβίωση είναι εξατομικευμένες
Αλλεργία σε αντιβίωση: συχνά συμπτώματα
Οι αντιδράσεις που εμφανίζονται άμεσα, είναι αυτές που ευκολότερα μπορεί κάποιος μη ειδικός να αναγνωρίσει. Χαρακτηρίζονται από αιφνίδια εμφάνιση συμπτωμάτων εντός δύο ωρών από τη λήψη της αντιβίωσης.
Η βαρύτητα τους κυμαίνεται, από ήπιες αντιδράσεις που περιορίζονται στην εμφάνιση κνίδωσης, αλλά και σοβαρότερες, όπως η αναφυλαξία. Κάποια από τα συχνότερα συμπτώματα είναι:
- κνησμός (φαγούρα), συχνά σε παλάμες, πέλματα, μασχάλες αλλά και σε όλο το σώμα (γενικευμένος)
- κνιδωτικό εξάνθημα (πετάλες)
- ναυτία και εμετός
- ζάλη
- δυσκολία στην αναπνοή (δύσπνοια)
- αλλεργικό σοκ (συστηματική αναφυλαξία) από αντιβίωση.
Η αλλεργία σε αντιβίωση, όταν εκδηλώνεται καθυστερημένα, μπορεί να έχει συμπτώματα αρκετά ετερογενή, από ήπια εξανθήματα μέχρι εξαιρετικά σοβαρές αντιδράσεις. Συνοπτικά, μπορεί να εμφανιστούν:
- Συνήθως εμφανίζονται μετά την πρώτη ώρα ή ώρες μετά τη χορήγηση του φαρμάκου
- Μπορεί να εμφανιστεί προς το τέλος της θεραπείας
- Μπορεί να εμφανιστούν ακόμη και μέρες μετά το τέλος της φαρμακευτικής αγωγής.
Σε αυτές συγκαταλέγονται και οι φαρμακευτικές αντιδράσεις που χαρακτιρίζονται ως σύνδρομα φαρμακευτικής αλλεργίας
- Η οξεία γενικευμένη εξανθηματική φλυκταίνωση
- Το A.G.E.P (Acute Generalized Exanthemateous Pustulosis0
- Τοσύνδρομο D.R.E.S.S(Drug Reaction with Eosinophillia and Systemic Symptoms)
- Το σύνδρομο Steven –Johnson
- Τοσύνδρομο TEN (Toxic Epidermal Necrolosis)
Φαρμακευτικές Αλλεργίες | Εξετάσεις
Οι αντιδράσεις Τύπου Ι μπορούν να μελετηθούν μέσω της ανίχνευσης αντισωμάτων IgE μέσω δερματικών δοκιμασιών ή εξετάσεων αίματος. Με τα δερματικά patch test μελετάμε κυρίως τις αντιδράσεις κυτταρικού τύπου. Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά τις αντιδράσεις στις οποίες συμμετέχουν IgE αντισώματα δεν έχουμε ούτε πυρετό, ούτε αύξηση δεικτών φλεγμονής όπως CRP.
- Έγκυρο και ακριβές ιστορικό
- Διενέργεια δερματικών δοκιμασιών συμφώνα με τα αλλεργιολογικά πρωτοκόλλα
- Μοριακή διαγνωστική BAT-LTT
- PATCH TEST
Είναι, επίσης, σημαντικό οι ασθενείς με πιθανή αλλεργία σε αντιβίωση- άλλο φάρμακο να εξετάζονται από ειδικό ιατρό αλλεργιολόγο.
